Enkeldistorsie

Wat is een enkelverstuiking?
Enkeldistorsies (of enkelverstuikingen) zijn frequent optredende blessures. Meestal kantelt de enkel hierbij naar binnen toe. Hierbij geraken de gewrichtsbanden (ligamenten) aan de buitenzijde van de enkel beschadigd of zelfs volledig gescheurd. In sommige gevallen kan een enkeldistorsie beschadiging van de ligamenten aan de binnenzijde van de enkel veroorzaken.
Een instabiele enkel ontstaat meestal na één of meerdere enkelverstuikingen(distorsies). Bij een verstuiking van de enkel zijn de gewrichtsbanden(ook wel ligamenten genoemd) in meer of mindere mate beschadigd. De meeste verstuikingen herstellen volledig zonder operatieve behandeling. Bij de zwaardere verstuikingen kan het genezingsproces 3 tot 6 maanden duren.

Figuur 1: Normale en gescheurde gewrichtsbanden

Oorzaken
Enkelverstuikingen kunnen voorkomen tijdens de gewone dagelijkse activiteiten. Meestal ligt de oorzaak bij een misstap op een ongelijke ondergrond of bij een val. Stevige duels, fout neerkomen na een sprong, of slecht vallen bij sporten zoals voetbal, volleybal e.d. is eveneens een vaak voorkomende oorzaak. Bijkomende risicofactoren voor een enkeldistorsie zijn eerdere enkeldistorsies in de voorgeschiedenis, standafwijkingen van de achtervoet, spierzwakte of neurologische afwijkingen.

Wat zijn de klachten?
Onmiddellijk na een enkeldistorsie kunnen er milde klachten aanwezig zijn zoals vage pijn en zwelling aan de buitenzijde van de enkel met nog steeds de mogelijkheid om de (sport)activiteiten verder te zetten. Echter, bij meer forse enkeldistorsies kan er sprake zijn van een enorme zwelling rond de enkel met tevens uitgesproken blauwverkleuring, pijn bij steunname en bewegen van de enkel. In het laatste geval is het soms erg moeilijk om op basis van klachten alleen uit te maken of er al dan niet bijkomend een breuk is opgetreden rond het enkelgewricht of in de voet en dient een controle radiografie te gebeuren.

Zijn alle verstuikingen even erg?
We kunnen verschillende graden van ernst onderscheiden.

  • Graad 1 (= uitgerokken enkelband)
    Lichte pijn, normale beweeglijkheid en functie. (= uitgerokken enkelband) è Patiënt stapt normaal.
  • Graad 2 (= onvolledig gescheurde enkelband)
    Matige pijn en zwelling, verminderde beweeglijkheid. (= onvolledig gescheurde enkelband) è Patiënt mankt.
  • Graad 3 (= volledig gescheurde enkelband)
    Ernstige pijn en zwelling, beweeglijkheid duidelijk verminderd, steunen is niet mogelijk. (= volledig gescheurd) è Patiënt kan niet steunen.

Hoe wordt een verstuiking best behandeld?
In de beginfase is het EHBO-principe PRICE aangewezen. PRICE staat voor protection, rest, ice, compression en elevation.
• Protectie is belangrijk om verdere schade te vermijden. Verder stappen bij een enkelverstuiking maakt de toestand erger en zorgt voor een vertraagde of moeilijke genezing en kan blijvende problemen veroor¬zaken. Vaak is een korte periode van gipsimmobilisatie hier zinvol. Bij verstuikingen graad 3 is vaak bijkomende periode van gips gedurende enkele weken zinvol.
• Rust is nodig om de genezing op gang te laten komen. Krukken zijn dan aangewezen.
• IJs (ijs, cold pack of een zakje bevroren erwten in een handdoek) is zinvol om pijn en zwelling onder controle te krijgen).
• Compressie met een steunverband helpt zwelling te beperken en vermijd pijnlijke bewegingen. Dikwijls is ook een gipsverband aangewezen om de genezing mooi op gang te laten komen.
• Elevatie of hoogstand wordt vaak vergeten maar is belangrijk. De voet moet hoger geplaatst worden dan de knie. Dit helpt de enkel en voet te ontzwellen en vermijd bijkomende zwelling.

Na de acute fase en na een grondige evaluatie, wordt er gestart met kinesitherapie en een beschermende brace. Best worden er verder krukken gebruikt tot men in staat is om te stappen zonder te manken. De kinesitherapie dient zich in eerste instantie te richten op het behoud van een goede beweeglijkheid van het enkelgewricht. Nadien kan er geleidelijk aan worden gewerkt op kracht. Hierbij gaat er specifieke aandacht naar de spieren aan de buitenzijde van de enkel. In een laatste fase zal er aandacht besteed worden aan de proprioceptie, met andere woorden het ontwikkelen van de juiste reflexen om de enkelstabiliteit tijdens het stappen en lopen te bewaren.

Figuur 2: Kinesitherapie na enkeldistorsie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Foto’s Ewout Vandersteene, kinesist Fysische Geneeskunde AZ Groeninge)

Wat bij blijvende last?
De duur van het herstel na een enkeldistorsie is moeilijk te voorspellen. Dit varieert van een maand tot een jaar. Het is ook nog steeds niet helemaal duidelijk waarom de enkelverstuiking bij sommige mensen helemaal in orde komt en bij anderen blijvende last veroorzaakt.
Studies tonen aan dat ook medische beeldvorming (echografie, MRI scan) geen waarde heeft in het voorspellen van het herstel. Toch is het soms nuttig om bijkomende beeldvorming te verrichten indien de klachten aanhouden, om bijkomende problemen zoals bijvoorbeeld een kraakbeenletsel op te sporen.
Bij aanhoudende zwelling en irritatie(>3 à 4 maand) kan het nodig zijn een lokale inspuiting toe te dienen met een ontstekingswerend middel, of indien een overdadige herstelreactie van de ligament leidt tot blijvende irritatie van het enkelgewricht, kan een kijkoperatie van de enkel noodzakelijk zijn.
Een zeer kleine groep patiënten hervalt ondanks adequate behandeling en maakt opnieuw enkeldistorsies door. In dit geval is er sprake van enkelinstabiliteit.

Research
Vanuit de dienst orthopedie AZ Groeninge zijn we ook heel actief in verder wetenschappelijk onderzoek, meer bepaald over de gevolgen van enkelverstuikingen. Dit laat toe om op de hoogte te blijven van de nieuwste evoluties in de aanpak van dit probleem. Hierdoor hebben we ook een samenwerking op internationaal niveau wat leidt tot internationale meetings en multicentrische studies. Hieronder vindt u een aantal referenties van onze publicaties over enkelinstabiliteit, één van de voornaamste problemen na een enkelverstuiking.

Consensus in aanpak van instabiliteit
• Michels F, Pereira H, Calder J, Matricali G, Glazebrook M, Guillo S, Karlsson J, ESSKA-AFAS Ankle Instability Group (2018) Searching for consensus in the approach to patients with chronic lateral ankle instability: ask the expert. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 26:2095-2102
• Guillo S, Bauer T, Lee JW, Takao M, Kong SW, Stone JW, Mangone PG, Molloy A, Perera A, Pearce CJ, Michels F, Tourné Y, Ghorbani A, Calder J (2013) Consensus in chronic ankle instability: aetiology, assessment, surgical indications and place for arthroscopy. Orthop Traumatol Surg Res 99:411-419

Anatomische enkelbandreconstructie
• Michels F, Cordier G, Guillo S, Stockmans F; ESKKA-AFAS Ankle Instability Group (2016) Endoscopic Ankle Lateral Ligament Graft Anatomic Reconstruction. Foot Ankle Clin 21:665-680
• Michels F, Guillo S, Vanrietvelde F, Brugman E; Ankle Instability Group, Stockmans F. (2016) How to drill the talar tunnel in ATFL reconstruction? Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 24(4):991-997
• Michels F, Wastyn H, Van Compernolle K, Clockaerts S, Stockmans F, Vereecke E. How to drill the calcaneal tunnel in calcaneofibular ligament reconstruction? 5th International Congress of Foot & Ankle Minimally Invasive Surgery, Marrakech, maart 2019, “PAU GOLANO” AWARD BEST POSTER
• Michels F, Cordier G, Burssens A, Vereecke E, Guillo S (2016) Endoscopic reconstruction of CFL and the ATFL with a gracilis graft: a cadaveric study Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2016 24(4):1007-1014
• Cordier G, Ovigue J, Dalmau-Pastor M, Michels F. Endoscopic anatomic ligament reconstruction is a reliable option to treat chronic lateral ankle instability. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2020 28(1):86-92
• Michels F, Matricali G, Guillo S, Vanrietvelde F, Pottel H, Stockmans F. An oblique fibular tunnel is recommended when reconstructing the ATFL and CFL. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2020 28(1):124-131

Subtalaire instabiliteit
• Michels F, Clockaerts S, Van Der Bauwhede J, Stockmans F, Matricali G (2019) Does subtalar instability really exist? A systematic review. Foot Ankle Surg 26(2):119-127

  • Dr Jaap van der Maas

    Knie
  • Dr. Joeri Barth

    Heup - Trauma
  • Dr. Luk Verhelst

    Schouder - Heup
  • Dr. Jeroen Vanhaecke

    Hand - Pols
  • Dr. Luc Vercruysse

    Heup - Knie
  • Dr. Dirk Oosterlinck

    Heup - Knie - Wervelkolom
  • Dr. Marleen Dezillie

    Elleboog - Hand - Pols
  • Dr. Guy Putzeys

    Trauma - Schouder - Bekken
  • Dr. Filip Stockmans

    Hand - Pols - Congenitale handchirurgie
  • Dr. Frederick Michels

    Voet - Enkel
  • Dr. Jan Van Cauwelaert de Wyels

    Schouder - Knie
  • Dr. Jan Van Der Bauwhede

    Knie - Voet en Enkel - Kraakbeenchirurgie

Contact

Orthopedisch centrum

tel: 056 63 35 40

fax: 056 63 35 49

Handgroep

tel: 056 63 35 80

fax: 056 63 35 89

Spoedgevallendienst

tel: 056 63 61 12

ADRES

President Kennedylaan 4
8500 Kortrijk | België

Plan uw route

Terug naar boven