1. Ontken je
diabetes niet
Iedereen die ooit een
verhoogde suikerspiegel in zijn bloed had, loopt het risico op
voetcomplicaties. Als je weet dat je ooit een verhoogd suikergehalte
had in je bloed, zelfs tijdens een zwangerschap, kan je best je
voeten in het oog houden.
Diabetici, of ze nu sinds hun jeugd of later
de ziekte hebben, lopen het risico op voetcomplicaties. Vandaar de
eenvoudige regel: als men je ooit zei dat je het risico loopt om
diabetes te ontwikkelen, zorg dan goed voor je voeten en besteed
aandacht aan preventie van letsels.
2. Verzet je tegen het idee dat alle diabetici hun been verliezen
Begin met dagelijks je voeten na te kijken.
Bekijk alle zijden, ook de onderkant. Dat kan best gebeuren als
iemand je erbij helpt of met een spiegel. Bekijk aandachtig
verandering van vorm of kleur, check verandering van
gevoel en gevoeligheid, pijnlijke zones, al of niet intacte
huid. Naast de vorm moet je elk nieuw uitsteeksel, bult, eelt
of eksteroog opsporen en aan een dokter tonen. De globale vorm van
de voet kan veranderen door een breuk, die best ook door een dokter
wordt gezien. Stress fracturen (overbelastingsbreuken) zijn
hele kleine barstjes in het bot, die meestal de vorm van de voet
niet veranderen, maar die pijn of zwelling kunnen veroorzaken. Ook
de kleur van de voet is belangrijk, omdat die een idee geeft
van de bloedvoorziening. Verdonkeren van de huid of haarverlies
kunnen een teken zijn van verminderde bloedtoevoer. Verminderde
bloedtoevoer, resulteert vaak in tragere genezing van snijwondjes en
schaafwondjes. Blauwe plekken zijn een teken van beschadiging of
letsel, en vooral zij die niet gevoeld werden op het moment van de
kwetsuur. Blauwe plekken die optreden in eelten zijn bijzonder
belangrijk en moet je signaleren aan de arts.
Je kan je oppervlakkige gevoeligheid nakijken met een veertje
of papieren zakdoekje. Raak je voet licht aan en test zo je
gevoeligheid voor lichte aanraking. Ook is het belangrijk te
testen of je voet het verschil voelt tussen warm en koud
water. Test bijvoorbeeld het douchewater eerst met je hand en daarna
met je voet om te zien of je temperatuur kan voelen.
Het belang van testen
van die verschillende gevoeligheden van de voet, is dat diabetici
zichzelf kunnen kwetsen zonder te weten dat er iets is gebeurd,
terwijl de wonde de voet verder kan beschadigen. Door elke dag je
voet na te kijken, kan je elke nieuwe wonde tijdig opsporen en de
genezing volgen. Diabetici dragen ook best beschermende schoenen,
beter dan sandalen, om letsels van de tenen en voeten te voorkomen.
De top van de voet zal normaal de eerste zone zijn die een deel van
zijn gevoeligheid verliest, later gevolgd door de voetzool. De zone
zal meestal niet "slapen" of "dood" zijn, maar een progressief
verlies van gevoel voor lichte aanraking, temperatuur of het voelen
van schoenen, duidt op een risicovoet.
3. Opgepast voor de klassieke fouten
Om het even welke zone die pijn doet, moet
zorgvuldig worden nagekeken voor de hoger vermelde veranderingen.
Voetletsels die optreden zonder dat je het weet, kunnen het eerste
teken zijn van diabetes, zeker wanneer er ook verminderde
gevoeligheid bijkomt.
Wonden moeten gevolgd worden. Als het lang
duurt vooraleer ze genezen, ontstaat er een groot risico op infectie
en ulcera en verdere beschadiging van weke delen en bot. Er
zijn speciale verbandtechnieken, zalven en biotechnologische
methoden die kunnen helpen om diabetische wonden te doen genezen en
blijvende schade te voorkomen.
Wat er vroeger is gebeurd, zowel met jezelf of
met familieleden, speelt een belangrijke rol, zolas bij elke
chronische ziekte. Diabetici met onderstaande problemen, vroeger of
actueel, lopen een risico: voetwonden, teennagelinfecties zoals
schimmels, stressfracturen (overbelastingsbreuken) of andere
geïsoleerde breuken van de voet,
traag genezende wonden, pijnlijke uitsteeksels, eksterogen en dikke
eelten. Als iemand in de familie amputaties had van tenen, voeten of
onderbenen, dan is dit belangrijke informatie voor je arts en moet
je dit vermelden. Ook het bestaan van andere familieleden met
diabetes, vermoeden van diabetes of voetproblemen kan je best aan je
arts meedelen.
Kort samengevat, zorg voor je voeten, kijk er
dagelijks naar, en raadpleeg een arts als er iets verdacht is. |
