orthopedisch centrum az groeninge kortrijk: peesverkalking

PEESVERKALKING

(synon. : Calcifiërende tendinitis, calcium deposits, tendinitis calcarea. )

Probleemstelling

Door een chronische ontsteking van één pezen in de schouder ( infra- of supraspinatus of
subscapularis) ontstaat een reactie van cellen in de pees die ervoor zorgen dat er een
opstapeling plaatsvindt van kalk. Dit is niet het gevolg van een trauma. Mogelijks wel
door een overbelasting of impingmentsyndroom.

Meestal zijn deze verkalkingen reeds veel langer aanwezig dan de klachten. Bij vrouwen komt het iets meer voor dan bij mannen en zeer dikwijls is het bilateraal. In sommige gevallen kunnen ze na lange tijd spontaan verdwijnen.

Deze kalkopstapeling kan zich op verschillende manieren manifesteren.

- Vooreerst kan de kalk aanwezig zijn op de pees, in de zogenaamde bursa.

- Ten tweede kan de verkalking aanwezig zijn in verschillende stadia en vormen in de pees zelf,
naargelang het vastgesteld wordt. Zo kunnen er microscopische calcificaties aanwezig
zijn in de pees die enkel op echo vast te stellen zijn en niet op de klassieke radiologische
fotoʼs.

- Indien ze wel op fotoʼs zichtbaar zijn, kunnen die verkalkingen zich nog manifesteren als
een min of meer vloeibare( dikke visceuze ) kalkpap of kunnen ze zich in de peesvezels
weven zonder een collectie te vormen maar wel verkalkt en broos peesweefsel.

Klachtenpatroon

Het klachtenpatroon lijkt zeer sterk op dat van een klassiek inklemmingssyndroom
(impingment). Door de ruimte die de verkalking inneemt vermindert de resterende subacromiale ruimte voor de pees met inklemmming tot gevolg. Dit leidt tot irritatie en ontsteking. De pees
wordt minder soepel wat leidt tot bijkomende klachten.

Af en toe komt het voor dat de ontsteking zeer acuut opkomt met hevige pijnklachten
gedurende een paar dagen. Dit is wanneer er een beperkte hoeveelheid van de kalk
vrijkomt in de subacomiale ruimte en dit in het lichaam een opruimingsreactie
veroorzaakt onder de vorm van een inflammatie.

Er is nachtelijke pijn wanneer de patiënt op de desbetreffende schouder gaat liggen.

Er is tevens pijn bij het in de hoogte brengen van de arm, meer specifiek boven de 90
graden.

Endorotatie is pijnlijk (bv sluiten van de BH).

Klassiek blijven de beweeglijkheid en de kracht hetzelfde als aan de andere zijde. Eventueel is er krachtsverlies door de pijn.

Radiologie.

De klassieke onderzoeken zijn echografie en radiologie.

Op de echo worden elke vorm van calcificaties vastgesteld. Zowel de microscopische als de
grotere vormen.

Op de radiologische opnames zijn enkel de grotere te bemerken. Dit kan gaan van wazige vormen tot sterk begrensde, densere aflijningen. De wazige vormen wijzen meer op een vastere structuur en moeilijker te verwijderen zonder de pees te beschadigen. De densere vormen wijzen in de richting van visceuze collecties.

Ook op de klassieke CT zijn ze goed zichtbaar. Op MRI daarentegen zijn ze moeilijker te
objectiveren. MRI is minder gevoelig voor beenderige structuren.

Niet-chirurgische behandeling

Deze bestaat klassiek uit het vermijden van bewegingen boven het niveau van de
schouder.

Verder is er de anti-inflammatoire medicatie-inname.

Kinesitherapie met stabiliserende oefeningen en anti-inflammatoire kiné zijn nuttig.

Tenslotte wordt in sommige gevallen één of meerdere cortisone infiltraties gegeven met de
bedoeling de inflammatie te verminderen. Echter, zelden of nooit verdwijnen de
verkalkingen hiermee.

ESWT of shock-wave-therapie ( naar analogie van de niersteenverbrijzelaar) wordt soms
gebruikt in dezelfde setting. Dit is niet om de verkalking te verbrijzelen vermits het hier
niet gaat om een harde structuur. De behandeling richt zich meer op een
ontstekingsremmend effect op de omgevende weefsels. Bij ongeveer de helft lijkt dit toch een verbeterend effect te hebben.

De keuze uit deze hangt af de intensiteit van de klachten alsook de duur van het
klachtenpatroon en de functionele hinder.
De niet-chirurgische maatregelen hebben tot doel de klachten te verminderen, en zullen
zelden of nooit, tenzij toevallig, leiden tot het verdwijnen van de verkalkingen.

Chirurgische behandeling

Als de bovenstaande behandelingen echter niet leiden tot, of slechts leiden tot een
tijdelijke verbetering van de klachten en deze hebben een sterk invaliderend karakter en
wanneer de klachten reeds enige tijd bestaan, dan kan in samenspraak met de chirurg
besloten worden tot het overgaan tot verwijderen van de calcificatiedepot.

Met een kijkoperatie (arthroscopie) wordt de verkalking opgezocht in de pees en
zodoende verwijderd, uitgecuretteerd of uitgeduwd, naargelang het type. Tegelijkertijd wordt er meer ruimte gecreëerd voor de pezen door aan de onderzijde van het acromion een drietal millimeter bot weg te frezen.

Zoals bij elke ingreep zijn er mogelijke complicaties, zoals infectie.
Een andere is de capsulitis adhesiva of frozen shoulder. Dit kan na een operatie leiden
tot gewrichtsverstijving van de schouder. Mobiliseren of medicatie kan hierbij dan helpen.

Revalidatie

Na de ingreep zal de schouder zo snel mogelijk gerevalideerd worden. Dit wil zeggen dat
de schouder daags na de ingreep mag bewogen worden in elke richting. De mitella dient
gedragen te worden gedurende de eerste twee weken. Nadien mag deze uitgelaten worden.
De beweeglijkheid moet snel gemaximaliseerd worden. Dit door frequente oefeningen zelf
te doen als door kinesitherapie die daags na de operatie wordt opgestart. U dient aan uw kinesist een thuisschema te vragen.

Bij te veel pijn kan tijdelijk anti-inflammatoire medicatie genomen worden.
Ijsapplicaties zijn ten zeerste aan te raden.

Nieuwe informatie

Ortho-nieuwsbrief

Orthopodium 2012