REVALIDATIE NA TOTALE ENKELPROTHESE
Dokter Jan Van Der Bauwhede
met dank aan Dr. Stefaan Verfaillie, Herentals
Na 4 weken
Verwijderen van het gips en wondcontrole
Controleradiografie van de enkel AP/LAT
Aanleggen van een Donjoy® ROM Walker of Aircast® enkelbrace
Bij afwezigheid van wondproblemen en goede radiografische evolutie: start kinesitherapie
Fase 1: doelstelling: herstel mobiliteit enkel, spierversterking, gangrevalidatie
1.1 Herstel Mobiliteit
- Massages om weefsels te versoepelen van distaal naar proximaal
- Passieve mobilisatie van:
. het enkelgewricht met de knie in extensie, met de knie in flexie
. MTP-1 gewricht
. de middenvoet en voetwortel (Lisfranc en Chopart gewrichten)
. het subtalaire gewricht
- De mobilisaties zijn niet agressief maar wel progressief en evolutief
- Intermittente Kinetec (CPM) mobilisaties om winst van de passieve mobilisaties te onderhouden
1.2 Herstel Spierkracht
- Starten met actief geassisteerde oefeningen
- Evolueren naar actieve oefentherapie tegen weerstand manueel en mechanisch (gewichten,
katrollen,...)
- Belangrijk: gedissocieerde spiercontracties oefenen
- Dissociëren van: m.extensor digitorum en m.tibialis anterior, en daarnaast m.flexor digitorum en Achillespees
1.3 Gangrevalidatie
- Schoenen: liefst sportschoen of lederen schoen met stevige rubberen zool; eventueel in het begin een hieltje aanbrengen in de schoen
- Initieel eventueel met externe steun rondom de enkel (brace of walker)
- Progressief op te voeren belasting: van partiële belasting naar volledige belasting, starten tussen de
baren (met spiegel), nadien looprek, dan krukken van in het begin aandringen op goede afrol van de voet: landen op de hiel en afzetten op de voorvoet en tenen, geen exorotatie van het been
1.4 Aanvullende behandelingen
- Cryotherapie na oefentherapie (bvb. Aircast® cryolaars)
- T.E.N.S therapie
- Lymfedrainage: voetpomp of manuele lymfedrainage
- Compressieverbanden bij teveel lymfevocht: Dauerbinde, Tubigrip, korte elastische kous of bandage
Fase 2: vooral gangrevalidatie
Na ongeveer 3 weken wordt vooral op de verdere gangrevalidatie gewerkt
Correctie van afwijkingen in het gangpatroon
Proprioceptieve oefeningen progressief op te voeren
Mogelijke problemen tijdens de revalidatie
Wondproblemen na verwijderen van het gips: geven meestal geen vertraging van de revalidatie, maar therapie in het water en cryotherapie zijn niet toegelaten
Pijn tijdens de revalidatie: door het opstarten van de belasting na 4 weken gips, is een ander type pijn dan de degeneratieve gewrichtspijn. R/adequate pijntherapie met Dafalgan en/of Contramal/Dolzam in combinatie met een NSAID
Afwijkend gangpatroon dat persisteert: stereotype “exorotatie gang” door gewoonte van vroeger
(nociceptief geheugen). R/doorgedreven gangrevalidatie voor een spiegel
Oedeem dat blijft: ofwel locaal oedeem (frequent antero-lateraal en malleolair), ofwel algemeen
lymfe-oedeem eventeel met veneuze insufficientie, of beide samen. R/doorgedreven lymfedrainage en
externe compressie
Complex regionaal pijnsyndroom (R.S.D., Südeck): is zeldzaam met belangrijke vertraging in de
revalidatie en minder goed eindresultaat